ابوالقاسم قشیری نیشابوری، زین الاسلام عبدالکریم بن هوازن

(386-465ق)، صوفی، فقیه، محدث و مفسر.
مشهور به امام و استاد امام است. از نظر اصول اشعری و از نظر فروع شافعی بود. نسبت وی از جانب پدر به قبیله قشیر بن کعب می¬رسید و از طرف مادر به سلمی منسوب بود. در ناحیه استواء نیشابور (قوچان کنونی) متولد شد. خاندان او از دهقانان بزرگ این ناحیه بودند. خود او نیز از محدثان بنام اهل تصوف بود. در کودکی پدر خود را از دست داد و در محضر درس ابوالقاسم یمانی، پرورش یافت و مقدمات ادب فارسی و عربی را نزد او فرا گرفت. بعدها در نیشابور ساکن شد و از ابوحسین خفّاف و ابونُعیم اسفراینی و حاکم نیشابوری و ابوعبدالرحمن سلمی و دیگر ارباب حدیث و بزرگان صوفیه حدیث شنید و فقه را از ابوبکر محمد بن بکر طوسی و علم کلام را از استاد ابوبکر بن فورک فرا گرفت و تصوف را از ابوعلی دقاق نیشابوری آموخت و پس از وفات وی با ابوعبدالرحمن سلمی معاشرت کرد و عاقبت استاد خراسان گردید.
از شاگردان وی می¬توان به احمد بن اسماعیل جوهری که رساله قشیریه را بر قشیری خوانده و سمعانی از وی اجازه گرفته، و سید اسماعیل جرجانی صاحب ذخیره خوارزمشاهی، ابوعبدالله حسین بن احمد بیهقی، ابوالقاسم فضل بن محمد عطار ابیوردی، ابوالمظفر محمد ابن احمد هروی و شعیب بن نوح رازی صوفی اشاره کرد. قشیری از معاصرین و منکران ابوسعید ابوالخیر بود که در نهایت به او گروید. آثار بسیاری از خود به جای گذاشته و در سرودن شعر به زبان عربی دست داشته است. طریقه او در تصوف به واسطه ابوعلی دقاق به جنید و معروف کرخی می¬رسد. وی در نیشابور درگذشت و همانجا دفن شد.
از آثار وی: الرسالة القشیریة، در علم تصوف و بیان روؤس مسائل علم باطن که مورد مراجعه و استناد بزرگان صوفیه و اهل ذوق است؛ لطائف الاشارات در تفسیر؛ التحبیر فی علم التذکیر؛ بلغة المقاصد؛ التفسیر الکبیر یا التیسیر فی التفسیر؛ آداب الصوفیه؛ عیون الاجوبة فی فنون الاسئلة؛ الاربعین؛ فصل الخطاب فی فضل النطق المستطاب؛ حیاة الارواح و الدلیل الی طریق الصلاح.
مآخذ
حمدالله مستوفی، تاریخ گزیده، تهران، 1339، ص659؛ خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، بیروت، دارالکتب العلمیة، ج11، ص83؛ کحاله، معجم المؤلفین، بیروت، ج6، ص6؛ محدث قمی، هدیة الاحباب، تهران، صدوق، 1362، ص217؛ نیشابوری، تاریخ نیشابور، تهران، آگد، 1375، ص225.

This entry was posted in . Bookmark the permalink.

Comments are closed.